SRPSKA POLITIKA

Politički komentari

Akademik Kosta Čavoški o prećutkivanju i krivotvorenje istine o Srebrenici

Istina i politika

Bitne činjenice o ratnim zločinima koje je izvršila jedna strana se sistematski prećutkuju, dok se činjenice o zločinima koje je izvršila druga strana neprestano prepravljaju i uvećavaju

Od davnina je poznato da se činjenička istina prećutkuje, iskrivljuje, pa i zatire kada je u sukobu sa politikom da bi poslužila ovom ili onom moćnom interesu. To se upravo zbilo istini o Srebrenici. Bitne činjenice o ratnim zločinima koje je izvršila jedna strana se sistematski prećutkuju, dok se činjenice o zločinima koje je izvršila druga strana neprestano prepravljaju i uvećavaju. Pripovest o tom prećutkivanju i krivotvorenju istine o Srebrenici sadržana je u sažetoj studiji Milivoja Ivaniševića s naslovom „Srebrenica jul 1995“ i podnaslovom „U traganju za istinom“.

O čemu mediji ćute

Već dvanaest godina se svetski mediji utrkuju u prikazivanju masakra koji su u jula 1995. navodno počinili Srbi nad muslimanima u Srebrenici, a potpuno se prećutkuje pogibija Srba u oblasti Srebrenice od muslimanskih jedinica pod komandom Nasera Orića. Konačni spisak srpskih žrtava sadrži 3.262 imena, od kojih je 880 stradalih bilo iz redova vojske i policije, dok su 2.382 žrtve bili civili. Pri tom je najviše stradalih zabeleženo u 1992. godini - 71 procenat od ukupnog broja srpskih žrtava u Srebrenici i 64 procenta u Bratuncu. A kada je posle uspešnog dejstva srpske vojske došao kraj muslimanskim osvajanjima i zločinima u srebreničkom kraju, upravo je stvaranje srebreničke zaštitne zone spaslo muslimane od konačnog poraza i odgovornosti za počinjene zločine.

Umesto da muslimani u svojoj zaštićenoj zoni budu razoružani, tadašnji komandant UNPROFOR-a švedski general Valgren olako se oslonio na raport svojih oficira na terenu da je razoružanje izvršeno. A tadašnji podsekretar za mirovne operacije OUN Kofi Anan poslao je poverljivu poruku generalu Valgrenu o predstojećoj poseti delegacije Saveta bezbednosti kojoj je naveo da, imajući na umu generalove javne tvrdnje da je Srebrenica potpuno demilitarizovana, ne vidi potrebu da UNPROFOR učestvuje u potrazi za oružjem od vrata do vrata, to jest da ne sme previše aktivno da učestvuje u razoružavanju žrtava. Tako je zahvaljujući Kofiju Ananu izigrana Rezolucija Saveta bezbednosti i u Srebrenici su ostale muslimanske oružane jedinice.

Povećavanje broja žrtava

Konačno, do povećanja broja poginulih došlo je i prilikom sahrane posmrtnih ostataka na spomen-groblju u Potočarima. Do sada je sahranjeno 2.442 lica, što je 559 više od broja ekshumiranih iz masovnih grobnica. Od ukupnog broja, njih 914 nalazilo se na biračkom spisku za 1996. godinu. I što je još gore, broj žrtava povećan je tako što su na spomen-groblju sahranjivana i lica koja su umrla pre ili posle jula 1995. godine.

Na tome se, međutim, nije završila pristrasnost Sekretarijata OUN. U njemu je postojao tim koji je izveštajima iz Bosne i sa Kosova i Metohije dopisivao srpske zločine, a ublažavao ili sasvim prikrivao one koje je načinila druga strana. Tako su izveštaji o stradanjima Srba i srpskim žrtvama završila u arhivi, dok su izveštaji o stradanjima muslimana, obično s povećanim brojem žrtava, stizali na sednice Saveta bezbednosti.

Najveće i najdalekosežnije prepravljanje, pa i krivotvorenje činjeničke istine izvedeno je povodom operacije srpske vojske „Krivaja-95“ jula 1995. godine, koja je dovela do oslobođenja Srebrenice. Danas je potpuno zaboravljena izjava koju je 27. jula 1995. godine dao Visoki komesar UN za ljudska prava, Henri Viland, koji je sa još pet pomoćnika intervjuisao veliki broj muslimanskih izbeglica iz Srebrenice. On je tom prilikom za Dejli telegraf izjavio da nisu pronašli nikoga ko je svojim očima video zločine. Kasnije je, naravno, utvrđeno da je veliki broj muslimana vojnika stradao kada je pod oružjem pokušao da se probije od Srebrenice prema Tuzli, dok je znatan broj zarobljenih muslimana masakriran, što predstavlja težak ratni zločin. Ostalo je, međutim, sporno koliko ih je stradalo prilikom proboja kroz nekoliko linija srpske odbrane i u međusobnim sukobima, a koliko je streljano posle zarobljavanja. Sporno je i koliko ih je stradalo jula 1995. godine, a koliko u prethodnim godinama. Ali je najveća nedoumica u tome što protiv lica koja su izvršila ovaj masakr Haški tribunal nikada nije pokrenuo istragu, tako da se i dan-danas ne zna ko se krije iza inicijatora i naručioca izvršenih streljanja.

Šta je sporno

Nije, dakle, sporno da je bilo streljanja zarobljenih muslimana i da su streljani samo vojnici, a ne i civili. Sporan je, međutim, ukupan broj streljanih, to jest razmere zločina koji se danas kvalifikuje kao genocid. Prve brojke mogućih žrtava nalazile su se u spiskovima nestalih lica Međunarodnog komiteta Crvenog krsta, čiji se broj ustalio na cifri od sedam do osam hiljada lica, od kojih je samo 36 bilo ženskog pola. Od tog broja 3.016 se 1996. godine našlo u biračkom spisku za Srebrenicu, što navodi na zaključak da su mnogi, ako ne svi, sa tog spiska birača 1996. godine bili među živima. Broj ubijenih se, inače, najtačnije može utvrditi na osnovu podataka o ekshumiranim telima iz više masovnih grobnica. Do sada su ekshumirane 1.883 osobe, od koje su 1.656 bile muškog pola, a samo jedno ženskog, dok se za preostale nije moglo utvrditi pol. Tužilaštvo je ove brojke bez valjanih činjeničkih dokaza pomnožilo sa 2,6 odnosno 3,56 tako da je po njemu na tim istim lokacijama ubijeno između 4.900 i 6.700 muslimana, dok navodni svedoci iz redova muslimana tvrde da je ubijeno čak 9.200 lica. Na sličan način je uvećan i broj streljanih zarobljenih muslimana.

Ovu svoju vrednu studiju Milivoje Ivanišević završava prikazom načina na koji je Haški tribunal utvrđivao odgovornost za zločine u oblasti Srebrenice. Za zločine koje su Srbi izvršili nad muslimanima haški tužilac je optužio dvadeset i dva lica, a Haški tribunal je do sada izrekao 120 godina zatvora sa mogućnošću da ukupan zbir kazne ne bude manji od 700 godina zatvora. Za zločine i ubistvo 3.262 lica srpske nacionalnosti osuđen je samo jedan musliman Naser Orić, i to na dve godine zatvora koje je odležao još tokom suđenja. Eto, takva je haška pravda, ako je uopšte pravda.

Nama jedino preostaje da iznova upozorimo da je činjenička istina krhka i ranjiva kada dođe u sukob s moćnim političkim interesima i predrasudama koje se sistematski stvaraju u široj javnosti. Slučaj Srebrenice jula 1995. godine to nedvosmisleno potvrđuje.

Autor: Kosta Čavoški

Air Bosna za El mudžahid

Ni nakon gotovo pola godine od oduzimanja državljanstava od 367 naturalizovanih lica u BiH, od kojih je određeni broj njih pripadao jedinici "El mudžahid", još uvijek nije izvršena nijedna deportacija, niti je pred nadležnim sudovima pokrenut postupak protiv lica koja su nezakonito dijelila državljanstva.

Iako se u posljednje vrijeme sve učestalije najavljuju deportacije, zbog žalbi na odluke Komisije pravosudnim organima BiH još uvijek se ne može reći kada i kako će biti okončan postupak i ovjerene karte "Air Bosne" u jednom smjeru.

Ministar bezbjednosti BiH, Tarik Sadović, tvrdi da nikakva odluka o deportacijama nije donesena i da jednostavno nema takve vrste odluka, jer je ova oblast već regulisana Zakonom o kretanju i boravku stranaca i azilu.

Nakon odluke Komisije i pritiska velikih svjetskih sila da se zbog bezbjednosne prijetnje u srcu Evrope oduzmu državljanstva, naturalizovanim licima koja čekaju na deportaciju, polako se ruši iluzija o opstanku u BiH zbog ratnih zasluga, koje su im jeftino prodavali lideri dvije najveće bošnjačke stranke, SDA i SBiH.

Neki od naturalizovanih poput Abu Malia već odavno ne borave u BiH, dok bi preostali u svoje matične zemlje ili neke druge koje im ponude utočište mogli da se vrate, preko kompanije "Air Bosna" koja ima bogato iskustvo sa švercom ljudi.
Jedan od onih koji su nelegalno dijelili državljanstva jeste i bivši glavni konzul BiH u Turskoj, Talat Sulejmani, čija je supruga, Edina Sulejmani, u vrijeme afere sa ulaskom stranih državljana u BiH bila šefica poslovnice "Air Bosna" u Istanbulu.
Budući da je najveći dio stranih državljana u BiH upravo preko Turske nelegalno ušao na tuzlanski aerodrom, logično bi bilo da s njega i otputuju u novi svijet.

Svi putevi vode prema Silajdžiću
Porodicu Sulejmani, kao i brojne druge iz diplomatske sfere koje su potresale korupcijske afere, u diplomatiju je doveo aktuelni član Predsjedništva BiH Haris Silajdžić.
Prema nalazima finansijske policije, u periodu od 1999. do maja 2001. godine u poslovnici "Air Bosne" u Istambulu nije evidentirano blizu 10 miliona KM naplaćenih od prodaje avio-karata, kao ni isplata od oko dva miliona KM nepoznatim licima na osnovu vraćenih karata, a pretpostavlja se da je neevidentirani novac utrošen na transport arapskih imigranata.

M. Lizdek

Predhodna strana

Štampa